پیکولو (Piccolo) که در زبان ایتالیایی به معنای «کوچک» است، یکی از سازهای بادی چوبی ارکستر سمفونیک و کوچک‌ترین عضو متداول خانوادهٔ فلوت است. این ساز گاهی «فلوت کوچک» یا «فلوت پیکولو» نیز نامیده می‌شود. پیکولوی امروزی از نظر شیوهٔ انگشت‌گذاری شبیه فلوت است، اما اندازه‌اش تقریباً نصف فلوت معمولی است. این ساز معمولاً در کوک دو (C) ساخته می‌شود و صدایی که تولید می‌کند یک اکتاو بالاتر از نت نوشته‌شده است. به همین دلیل، در زبان ایتالیایی آن را «اوتاوینو» (Ottavino) نیز می‌نامند؛ نامی که در پارتیتورهای برخی آهنگسازان ایتالیایی به کار می‌رود.پیکولو صدایی بسیار تیز، نافذ و درخشان تولید می‌کند. پیکولو به دلیل توانایی برجسته‌اش در اجرای نت‌های بالا، برای افزودن درخشندگی، قدرت و جلوه‌های صوتی ویژه و معمولاً برای برجسته‌کردن ملودی‌ها و افزودن درخشندگی به صدای ارکستر به کار می‌رود. نوازندگی این ساز به کنترل دقیق جریان هوا و مهارت در تنظیم کوک نیاز دارد؛ زیرا در محدودهٔ صوتی زیر، کوچک‌ترین تغییر در فشار هوا می‌تواند بر کیفیت صدا و دقت کوک تأثیر بگذارد. خانواده و ویژگی‌های صوتی خانوادهٔ ساز: سازهای بادی چوبی، از خانوادهٔ فلوت. نت‌نویسی: موسیقی برای پیکولو با «کلید سل» (Treble Clef) نوشته می‌شود و معمولاً از کلید دیگری استفاده نمی‌شود. صدای آن یک اکتاو بالاتر از نت نوشته‌شده است و به همین جهت سازِ انتقالی محسوب می‌شود. گسترهٔ صوتی: حدود سه اکتاو؛ نت‌های آن معمولاً یک اکتاو بالاتر از نت نوشته‌شده به صدا درمی‌آیند. گسترهٔ معمول صدای آن تقریباً از «دوِ» اکتاو پنجم تا «دوِ» اکتاو هشتم است. جنس بدنه: اغلب از چوب آبنوس یا سایر چوب‌های سخت ساخته می‌شود؛ مدل‌های پلاستیکی و فلزی نیز وجود دارند. شیوهٔ تولید صدا: مانند فلوت، با دمیدن هوا از روی لبهٔ سوراخ دمش. پیکولو در ارکستر پیکولو معمولاً در بخش‌های پرشور، پرقدرت و درخشان موسیقی شنیده می‌شود. فلوت پیکولو معمولاً در کنار گروه فلوت‌ها در ارکستر سمفونیک قرار می‌گیرد. در ارکستر سمفونیک اغلب یک نوازندهٔ فلوت، در بخش‌هایی از اثر، پیکولو می‌نوازد؛ بنابراین لزوماً نوازنده‌ای جداگانه برای آن در نظر گرفته نمی‌شود. این ساز می‌تواند ملودی اصلی را در محدودهٔ زیر اجرا کند، خط ملودیک فلوت‌ها را در فاصلهٔ یک اکتاو بالاتر دوبل کند یا در بخش‌های پرقدرت ارکستر، درخشندگی بیشتری به صدا ببخشد. آهنگسازان همچنین از پیکولو برای ایجاد جلوه‌های صوتی خاص، نمایش هیجان و افزایش شدت و شکوه ارکستر استفاده می‌کنند. آیا پیکولو سازی هارمونیک است؟ پیکولو سازی ملودیک و عمدتاً تک‌صدایی است. نقش اصلی آن تقویت ملودی‌های زیر و افزودن رنگ صوتی درخشان به ارکستر است. چند نوازندهٔ مشهور پیکولو ۱. نیکولا ماتسانتی (Nicola Mazzanti) نوازندهٔ ایتالیایی که در گسترش رپرتوار و آموزش تخصصی پیکولو نقش مهمی داشته است. ۲. میمی استیلمن (Mimi Stillman) فلوت‌نواز آمریکایی که در اجراهای ارکسترال، مجلسی و آموزش موسیقی فعالیت دارد. 3.نانسی نونان (Nancy Nourse) نوازندهٔ فلوت و پیکولو که در حوزهٔ اجرای ارکسترال فعالیت داشته است. پیشنهاد شنیداری: 1. کنسرتوی پیکولو در دو ماژور، RV 443 -آنتونیو ویوالدی Piccolo Concerto in C major, RV 443 برای شنیدن صدای زیر، درخشان و چابک پیکولو. ۲. کنسرتوی پیکولو در دو ماژور، RV 444 -ویوالدی Piccolo Concerto in C major, RV 444 نمونه‌ای دیگر برای شنیدن چابکی و توانایی‌های تکنیکی این ساز. ۳. سمفونی شمارهٔ ۵، موومان چهارم -لودویگ فان بتهوون Symphony No. 5, Fourth Movement (Finale) نمونه‌ای ارکسترال برای شنیدن پیکولو در کنار سازهای دیگر و شناخت نقش آن در برجسته‌کردن اوج و درخشش ارکستر.